Susu mai iinei, o se koluma faalevaiaso lea e mafai ai e le au faitau ona tuʻuina atu fesili tau soifua maloloina i aso uma e uiga i soʻo se mea mai le saienisi o le 'ona i mea lilo.
o tiga o le tua. O le a iloiloina e Julia Belluz suʻesuʻega ma feutagai ma tagata tomai faapitoa i le matata e iloa ai pe faʻapefea ona fesoasoani le saienisi ia i tatou e ola fiafia ma
olaga soifua maloloina.
Is tamo'eo se faamalositino e sili atu ona lelei nai lo le savali, ona o le tamoʻe e mafai ona oʻo atu ai i le tele o manuʻaga?
I Vox, e nofo o ia i tafatafa o le tusitala o le soifua maloloina o Sarah Kliff, o lē e toleni mo afa-marathon ma triathlons ma se faiga masani e masani ona fa'aalu e le to'atele o tagata mo le fa'atauga o mea'ai. Ae peita'i
Ua mafatia foʻi Sarah i le plantar fasciitis ma le gau o le ponaivi ona o le atuatuvale. O nisi taimi, e savalivali solo o ia i seevae tamoʻe mo le tele o masina ona e tiga foʻi isi mea uma.
tele, ma sa ia ofuina foʻi se fusi tele lanumoana i lona vae tauagavale e fesoasoani e faʻamalūlū ai māvaevae laiti i ponaivi o lona vae na mafua mai i le tele o le ofuina ma le masaesae.
I le tele o auala, o Sarah o se mataupu atoatoa lea e mafaufau ai i aogā ma lamatiaga o le tamoʻe nai lo le savali. E sili atu aogā o le tamoʻe i le soifua maloloina nai lo le tamoʻe.
savali (e malosi tele Sarah), ae e tele atu foʻi lona lamatiaga e manuʻa ai (tagai i le fusi vae o Sarah).
O le fea la aafiaga e sili ona pulea? Ina ia iloa, na muamua suʻeina e ia "faʻataʻitaʻiga faʻatonutonu faʻafuaseʻi" ma "iloiloga faʻapitoa" i luga otamo'e, savali, ma faamalositino
iPubMedsoifua maloloina (o se afi su'esu'e e leai se totogi mo su'esu'ega tau soifua maloloina) ma i totonuGoogle Scholar.Sa ou fia vaʻai po o a faʻamaoniga sili ona lelei - o tofotofoga ma iloiloga
letulaga auro— na fai mai e uiga i tulaga lamatia ma aogā e ono tulaʻi mai i nei ituaiga e lua o faamalositino.
FESOOTAITatou te fa'afaigata tele fa'amalositino. O le auala lea e fai sa'o ai.
Sa vave lava ona iloa e mafai e le tamo'e ona o'o atu ai i le tele o manu'aga, ma e fa'ateleina le lamatiaga pe a fa'ateleina le malosi o polokalame tamo'e. Ua maua i su'esu'ega e mafai e tagata tamo'e ona tamo'e
e maualuga tele atu le fua faatatau o manu'aga nai lo ē savavali (o se tasi su'esu'ega na maua ai o ali'i talavou e tamo'e pe tamoe sa i ai le 25 pasene le maualuga o le lamatiaga o manu'aga nai lo ē savavali), ma
e sili atu le lamatiaga o ē e tamo'e i le ultramarathon. O manu'aga autū e feso'ota'i ma le tamo'e e aofia ai le tibia stress syndrome, manu'aga o le Achilles tendon, ma le plantar fasciitis.
I le aotelega, e silia ma le afa o tagata e taufetuli o le a oo i ai ni manuʻaga mai le faia o lea mea, ae o le pasene o tagata savavali o le a manuʻa e tusa ma le 1
pasene. O le mea e malie ai, e foliga mai e mafai ona e savali e aunoa ma se faʻateleina o le lamatiaga o le faʻamanuʻalia o oe lava.
E le tatau ona faateʻia le afaina o tagata i le tamoʻe. E pei ona faamatalaina i lenei suʻesuʻega, "O le tamoʻe e maua ai le malosi e tali atu ai i le eleele e tusa ma le 2.5 taimi le malosi o le tino."
mamafa, ae o le malosi o le tali atu i le eleele i le taimi o le savali e i le va o le 1.2 taimi o le mamafa o le tino.” E sili atu foʻi ona e tautevateva ma paʻu aʻotamo'enai lo oe
a o savalivali.
Sa ia aʻoaʻoina foʻi nisi o faʻamanuiaga ofoofogia mo le soifua maloloina o le tamoe vave: E oʻo lava i le lima i le 10 minute i le aso o le tamoʻe vave i le pe tusa ma le 6 maila i le itula e mafai ona faʻaitiitia ai
le lamatiaga o le oti mai faʻamaʻi fatu ma isi mafuaʻaga. Ua maua e umi atu le ola o tagata tamoʻe nai lo ē lē tamoʻe tusa lava pe ua uma ona fetuʻunaʻi mo isi mea.
— o se eseesega e 3.8 tausaga mo alii ma le 4.7 tausaga mo tamaitai.
E ui i lea, ua maua i suʻesuʻega e iai foʻi ni aogā taua i le soifua maloloina o le savali. O nisi suʻesuʻega o loʻo fautua mai ai e mafai ona e faʻalauteleina lou ola ma puipuia ai faʻamaʻi
i le na o le savali — ma o le tele foʻi, o le lelei foʻi lea.
O nei suʻesuʻega uma, e ui ina faʻamalamalamaina, ae leʻi ofoina mai ai ni faʻaiʻuga manino pe sili atu le tamoʻe poʻo le savali mo oe i le aotelega. O lea na ou fesili ai i nisi o le au suʻesuʻe
o tagata suʻesuʻe taʻimua i le lalolagi i lenei matāʻupu. O la latou faʻaiʻuga? E tatau ona e mafaufau i mea e ono tutupu.
“O le tamo’e e fa’aumiumi ai le ola i se auala talafeagai nai lo le savali,” o le saunoaga lea a Peter Schnohr, o se foma’i fa’apitoa i le fatu o lē ua su’esu’eina le tele o vaega o fa’amalositino ma
soifua maloloina. O le upu autū iina o le “feololo.” Na lapata’i mai Schnohr e uiga i su’esu’ega fou o lo’o fa’aalia ai o le faia o le tele o fa’amalositino tumau i se taimi umi (e pei o le triathlon
a'oa'oga) e mafai ona o'o atu ai i fa'afitauli o le fatu. I le aotelega, e iai se sootaga e foliga i le U i le va o le tamo'e ma le oti, o lana tala lea. O le la'ititi tele e le fesoasoani mo le soifua maloloina, ae e fesoasoani fo'i
e tele mea e ono afaina ai.
“O LE FAIGA E SILI ONA LELEI I AI O LE LUA I LE TOLU ASO TAMO'E I LE VAIASO, I SE SAOSAOA FA'ALEMU PO'O LE FEOLOA'I”
“O le [faiga] e sili ona lelei o le tamoʻe i aso e lua i le tolu i le vaiaso, i se saoasaoa faifai malie pe masani,” o le fautuaga lea a Schnohr. “Tamoʻe i aso uma, i se saoasaoa tele, e sili atu
e le o se mea lelei tele le savali vave e sili atu i le 4 itula i le vaiaso.” Ma mo i latou e le fiafia e tamo’e, na ia ta’ua, “O le savali vave, ae le o le savali lemu, e fa’aumiumi ai fo’i le ola. Ou te le iloa pe fia le umi.”
Na taʻua e le tagata suʻesuʻe Holani o Luiz Carlos Hespanhol, i se tulaga lautele, o le tamoʻe e sili atu ona lelei lona aogā i le soifua maloloina nai lo le savali. O lenei suʻesuʻega, mo
mo se faʻataʻitaʻiga, na maua ai o le lima minute o le tamoʻe i le aso e tutusa lava le aoga ma le 15 minute o le savali. Na taʻua foʻi e Hespanhol ina ua mavae le tausaga e tasi oa'oa'ogana'o le lua itula
vaiaso, e fa'aitiitia ai le mamafa o tagata tamo'e, fa'aitiitia ai le ga'o o latou tino, fa'aitiitia ai le tata o le fatu i le taimi o malolo, ma fa'aitiitia ai fo'i le triglycerides o latou toto (ga'o i le toto). E o'o lava i le
faʻamaoniga e mafai e le tamoʻe ona i ai ni aafiaga lelei i le popole, atuatuvale, ma le ita.
E ui i lea, e leʻi avea Hespanhol ma se tagata e lagolagoina atoatoa le tamoʻe. O se faasologa lelei o savali e mafai ona i ai ni faʻamanuiaga tutusa, na ia taʻua. O lea la, i le tamoʻe nai lo le savali, e moni lava
e faʻalagolago i ou tulaga faatauaina ma mea e te fiafia i ai: "E mafai e se tasi ona filifili le savali nai lo le tamoʻe o se faiga o gaioiga faaletino e faʻavae i luga o lamatiaga o manuʻaga, talu ai o le savali e
e itiiti ifo le lamatiaga nai lo le tamoʻe,” o lana faʻamatalaga lea. Pe o le isi itu: “E mafai e se tasi ona filifili le tamoʻe ona e tele atu faʻamanuiaga tau soifua maloloina ma vave ona oʻo mai, i se vaitaimi puʻupuʻu o
taimi.”
O se aotelega: O le tamo'e e fa'aleleia atili ai lou soifua maloloina nai lo le savali ma e sili atu ona tele fa'amanuiaga tau soifua maloloina i taimi uma e fa'aalu ai. Ae tusa lava pe itiiti se vaega o le tamo'e
E sili atu le lamatiaga o manu'aga i le tamo'e nai lo le savali. Ma o le tele o le tamo'e (e pei o le a'oa'oga i le ultramarathon) e mafai ona afaina ai, ae e le tutusa lava lea tulaga mo le savali.
O fea e tu'u ai i tatou e lenei mea? E foliga mai na malilie uma tagata su'esu'e fa'amalositino i le mea e tasi: o le fa'amalositino sili ona lelei o le mea e te faia moni lava. O le tali la lea
i le fesili e uiga i le tamo'e pe savali e ono eseese mai lea tagata i lea tagata. Afai e te fiafia i le tasi nai lo le isi, pipii i ai. Ma afai e tefilemue le mafai ona filifili,
Na fautuaina e Hespanhol lenei mea: “Aiseā e lē faia ai mea uma e lua — tamo’e ma savali — ina ia maua ai le mea sili mai mea ta’itasi?”
Taimi na lafoina ai: Mati-19-2021
